Vĩnh biệt “Một đời tài hoa” – Tiến sĩ, nhà phê bình văn học Chu Văn Sơn

13 giờ 40 phút ngày 18/4 tại bệnh viện E (Hà Nội), tiến sĩ, nhà giáo, nhà phê bình văn học nổi tiếng Chu Văn Sơn đã qua đời vì bệnh ung thư phổi. Ông  hưởng dương 58 tuổi.

Tiến sĩ, nhà giáo, nhà phê bình văn học Chu Văn Sơn đã qua đời.

Sự ra đi của ông không chỉ để lại niềm thương tiếc cho gia đình, bạn bè và giới văn chương nghệ sĩ mà còn là sự tổn thất lớn đối với nền phê bình văn học Việt Nam. Trên trang facebook cá nhân của mình, nhà thơ trẻ Nguyễn Thế Kiên đã bộc bạch: “Với mình và nhiều người, những tác phẩm phê bình văn học của ông luôn trong trẻo, sáng tạo và minh định. Ông là một trong số ít những người làm phê bình văn học có ảnh hưởng mạnh đến nền văn học Việt Nam trong vài chục năm qua”.

Tiến sĩ Chu Văn Sơn được các thế hệ học sinh và giáo viên trong và ngoài nước biết đến với vai trò là một nhà phê bình văn học. Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu như Ba đỉnh cao Thơ Mới, Thơ điệu hồn và cấu trúc, Hàn Mặc Tử – một hành trình sáng tạo, Nguyễn Đăng Mạnh tuyển tập… Và đồng tác giả của một số sách được giới văn chương quan tâm như: Xuân Diệu tác giả và tác phẩm trong nhà trường, Từ điển tác giả Văn học Việt Nam hiện đại, Chân dung các nhà văn Việt Nam hiện đại, Giảng văn Văn học Việt Nam hiện đại, Phân tích bình giảng tác phẩm văn học trong nhà trường…

Nhắc đến ngòi bút phê bình văn học của Chu Văn Sơn, cố giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh đã đánh giá rất cao lối phê bình sáng tạo, độc đáo và không trộn lẫn với bất kỳ ai. Thầy Hồ Tấn Nguyên Minh – Tổ trưởng tổ Ngữ văn trường THPT Chuyên Lương Văn Chánh, Phú Yên cũng từng viết trong một bài phê bình rằng: “Thầy Chu Văn Sơn trong cảm nhận của tôi là một người tài hoa. Tôi nghĩ chỉ có từ ấy mới có thể diễn tả được tất cả những gì toát lên từ thầy: tài hoa trong lối viết, trong cách giảng bài, trong lối nói chuyện và ngay cả trong những điều bình dị nhất của cuộc sống”.

Tiến sĩ Chu Văn Sơn cùng những người bạn của ông tại ngôi nhà ở Hòa Lạc.

Chu Văn Sơn cả đời tôn thờ cái đẹp và mê mải đi tìm cái đẹp. Với ông, khái niệm cái đẹp cốt lõi tựu chung ở bốn điểm. Trước hết cái đẹp là cái đem lại khoái thú cho con người; phải là một niềm khoái thú tuyệt đối phi vụ lợi; cái đẹp phải mang tính lịch sử, mỗi thời mỗi khác; và có tính cá thể, tùy thuộc ở mỗi người. Đây cũng là lý do Chu Văn Sơn chọn chuyển hẳn về một ngôi nhà vừờn ở Hòa Lạc, Thạch Thất, Hà Nội. Ông đã chia sẻ với PGS.TS, nhà phê bình văn học Văn Giá rằng: “Bây giờ, cứ mỗi sớm dậy, ra vườn ngắm một cái mầm cây đang trổ ra từ một gốc cây già cũng cảm thấy thích thú không kém gì đọc được một bài thơ hay”. Trong những năm tháng cuối đời mình, Chu Văn Sơn vẫn tha thiết được sống, được tận hiến với cái đẹp thanh tao và cao khiết.

PGS.TS, nhà phê bình văn học Văn Giá gọi Chu Văn Sơn là một bí ẩn, một bí ẩn có khả năng vẫy gọi, đối thoại và đồng điệu. Giới văn chương gọi nhà phê bình này là “người điểm chỉ”, “người đọc giùm” tài hoa nhất. Còn nhà văn Phan Mai Hương – trong một bài thơ xúc động trước tin ông qua đời – đơn giản gọi Chu Văn Sơn là ANH.

“Một CON NGƯỜI theo đúng nghĩa từ này
Một người Tài Hoa, đã sống Đẹp, sống hiền lành, là người tử tế.
Một con người suốt đời vun trồng Cái Đẹp
Hôm nay, Anh như ngôi sao xanh bay vụt về bầu trời
Vĩnh biệt nhé”.

Hồng Như

Chu Văn Sơn sinh ngày 19/8/1962 tại Thanh Hóa. Cư trú tại thôn Linh Sơn, xã Bình Yên, thị trấn Hòa Lạc, huyện Thạch Thất, TP Hà Nội. Năm 1985 – 1986, ông làm giảng viên ở đại học Quy Nhơn, Bình Định. Sau khi lấy bằng Thạc Sĩ vào năm 1988, ông công tác tại khoa Ngữ văn, Đại học Sư phạm Hà Nội đến nay. Chu Văn Sơn chủ yếu nghiên cứu về Văn học Việt Nam Hiện Đại và Đương Đại và có nhiều bài báo khoa học đã được công bố. Ngoài ra, ông cũng tham gia nhiều chuyên đề ở Đại học Quy Nhơn, Hồng Đức, Vinh,… và là thành viên trong hội đồng ra đề thi HSG QG môn Ngữ văn hàng năm. Năm 2001, ông được Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp học hàm Tiến sĩ.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *